NATURALNE / ROŚLINNE
Bawełna
Włókno celulozowe pozyskiwane z nasion bawełny. Cenione za komfort i wszechstronność w odzieży oraz tekstyliach domowych.
ASLAN TEKSTIL / WIEDZA O MATERIAŁACH
Przędze i materiały.Podstawowe informacje.
Rodzaje włókien, numery przędzy, tkaniny i dzianiny — krótki przewodnik po pojęciach przydatnych w rozmowie o materiałach.
Zobacz, jak powstaje tkanina
Rodzaje i właściwości włókien.
Skład mówi, z czego powstaje materiał. Włókna naturalne, regenerowane celulozowe i syntetyczne mają różne właściwości; ich mieszanki pozwalają je łączyć.
NATURALNE / ROŚLINNE
Len
Włókno roślinne o dobrej zdolności pochłaniania wilgoci. Stosowane w odzieży i tekstyliach domowych; jego charakter zależy także od splotu i wykończenia.
NATURALNE / ZWIERZĘCE
Wełna
Włókno białkowe o naturalnej sprężystości, pomagające regulować wilgoć i temperaturę. Jego grubość wpływa na odczuwaną miękkość.
REGENEROWANE / CELULOZOWE
Wiskoza / lyocell
Włókna wytwarzane z celulozy, zwykle pochodzącej z drewna. Wiskoza i lyocell powstają w różnych procesach, dlatego nie są tym samym włóknem.
SYNTETYCZNE
Poliester
Ceniony za wytrzymałość, odporność na gniecenie i szybkie schnięcie. Używany samodzielnie lub w mieszankach, m.in. w odzieży i materiałach użytkowych.
SYNTETYCZNE / ELASTYCZNE
Elastan
Dodawany do innych włókien, aby nadać materiałowi rozciągliwość i zdolność powrotu do kształtu. O efekcie decydują też konstrukcja i udział elastanu.
Rodzaje i numery przędzy.
Przędza to ciągłe pasmo przeznaczone m.in. do tkania i dziania. Jej surowiec, budowa i numer wpływają na charakter gotowego materiału.
Włókna odcinkowe
Powstaje z krótszych włókien połączonych w pasmo, zwykle przez skręcanie. Przykładem jest przędza bawełniana.
Filamenty
Zbudowana z jednego lub wielu włókien o ciągłej długości. Przykładami są przędze z jedwabiu i filamentów poliestrowych.
Skręt i liczba nitek
Skręt opisuje skręcenie włókien lub nitek. Dwie lub więcej pojedynczych przędz można skręcić w przędzę wielonitkową.
JAK CZYTAĆ NUMER PRZĘDZY?
Ne / Nm
W tych systemach wyższa liczba oznacza cieńszą przędzę. Porównuj wartości w tym samym systemie i przy tej samej liczbie nitek.
tex / dtex
Opisują masę określonej długości: tex to gramy na 1 000 m, dtex na 10 000 m. Wyższa wartość oznacza większą masę na jednostkę długości.
Tkaniny i dzianiny.
Skład włókien i sposób ich połączenia to dwie różne informacje. Ta sama bawełna może stać się tkaniną koszulową albo miękką dzianiną na T-shirt.
Tkanina
Powstaje przez przeplatanie osnowy i wątku. Zwykle lepiej zachowuje kształt; elastyczność zależy od przędzy i konstrukcji.
Przykłady: koszule, spodnie, pościel.
Dzianina
Powstaje z połączonych oczek przędzy. Taka budowa zwykle zapewnia większą rozciągliwość i swobodę ruchu.
Przykłady: T-shirty, swetry, odzież sportowa.
Trzy sploty. Różne przeploty.
Zobacz, jak zmienia się kolejność przejść osnowy i wątku.
OsnowaWątek
Skośny 2/2
Dwie nici nad, dwie pod. Przesunięcie o jedną nić w każdym rzędzie tworzy ukośne linie.
Satynowy 5
Dłuższe odcinki osnowy pozostają na powierzchni. Punkty wiązania są rozproszone w powtórzeniu 5 × 5.
Schematy pokazują budowę splotu. Nie określają składu włókien ani rzeczywistych proporcji materiału.
Jak wybrać materiał?
Dobór materiału zacznij od gotowego produktu. Zamiast opierać się na jednej liczbie, zestaw wymagania z właściwościami konkretnej próbki.
Zastosowanie i chwyt materiału
Do czego ma służyć materiał? Określ oczekiwaną miękkość, układalność, krycie i swobodę ruchu.
Skład i konstrukcja
Sprawdź udział każdego włókna oraz rodzaj tkaniny lub dzianiny. Samo określenie „bawełna” nie opisuje całego materiału.
Gramatura i szerokość
Gramatura (g/m², GSM) to masa jednego metra kwadratowego, a nie samodzielna ocena jakości. Szerokość użytkowa pomaga zaplanować krojenie i zużycie.
Próbka i zachowanie po pielęgnacji
Oceń kolor próbki i to, jaka jest w dotyku. Uzgodnij wymagania dotyczące kurczliwości, trwałości koloru i odporności na użytkowanie oraz sposób ich sprawdzenia.
To ogólny przewodnik po materiałach. Parametry, dostępność i zastosowanie konkretnej przędzy lub materiału wymagają indywidualnego uzgodnienia.